Şantiyenin denetimi zordur çünkü denetlenen yer duruyor değil, büyüyor. Kat çıkar, iskele bir sıra yükselir, kazı derinleşir, dün takılan kenar koruması bugün sökülüp üst döşemeye taşınır. Kapıdan her sabah başka bir alt yüklenici ekibi girer. Bir hafta önce yapılmış denetim, artık var olmayan bir sahanın kaydıdır.
Yüksekte çalışmada altı kritik madde
Yüksekte Çalışma Denetimi 12 maddedir, geçme notu %95, maddelerin 6'sı kritik ve 5'i fotoğraf zorunlu. Kritik olanlar: kenar koruma, kapatılmış döşeme boşluğu, muayenesi geçerli paraşüt tipi kemer, hasarsız lanyard, yük taşıyabilir ankraj, çatıda yürüme yolu ve yaşam hattı.
Altı kritikten biri düştüğünde form ağırlıklarla puanlanmaz; sonuç sıfır'dır, kalan on bir madde tamam olsa bile. Kemer takılıdır ama ankraj uygun değilse sonuç %95'in altında bir sayı değil, doğrudan sıfırdır. Çalışma izni, kurtarma planı ve olumsuz havada durdurma kuralı ağırlıkla sayılır.
İskelenin etiketi, kazının şevi
İskele ve Kazı Denetimi de %95 geçme notuyla gelir; 12 maddenin 6'sı kritiktir. İskelede kurulum etiketi başlı başına bir maddedir: yeşil/kırmızı etiket asılı ve güncel değilse platform düzgün görünse bile madde düşer, üstelik fotoğraf ister. Taban plakası, yapıya bağlantı, korkuluk ve süpürgelik de kritiktir.
Kazıda iki madde ayrılır: şevlendirme ya da iksa, bir de yeraltı altyapı hatlarının işaretlenmiş olması; ikisi de kritiktir. Bariyer, gece uyarı lambası, giriş-çıkış merdiveni ve su tahliyesi geri kalanı oluşturur.
Pano, sapan ve askıdaki yük
Elektrik ve İş Ekipmanı Denetimi 12 madde, %90 geçme notu, 6 kritik madde. Kaçak akım rölesinde madde "var ve test edilmiş" der; varlığı yetmez, fotoğraf da ister. Panonun kilitli, kapaklı ve topraklanmış olması ikinci kritik maddedir.
Kaldırmada vinç kontrol belgesi, sapan-halat-kancadaki aşınma ve askıdaki yük altında çalışılmaması kritiktir; taşlama makinelerinde disk koruması da öyle.
Saha Güvenliği Denetimi zemini kurar: 14 madde, %90 geçme notu, iki kritik madde — çevrenin yetkisiz girişe kapalı olması ve herkesin baret kullanması. Baret aynı zamanda o formun tek fotoğraf zorunlu maddesidir; yedek KKD stoğu, istif düzeni, ilk yardım, toplanma alanı ve eğitim kayıtları da aynı formdadır. Bu metin bilgilendirme amaçlıdır; esas olan yürürlükteki mevzuattır.
Bağlantı yokken denetim durmaz
Bodrum katında ve şehir dışı sahalarda telefon çekmez; denetim yine de açılır, doldurulur, fotoğraflanır ve imzalanır. Hat geldiğinde kuyruk kendiliğinden boşalır — aynı denetim ikinci kez oluşmaz, geri çevrilen gönderimin sebebi ekranda durur. Sahaya asılan QR denetimi açar. Kat ilerledikçe periyot sıklaştırılabilir: günlük, haftalık, aylık ve çeyreklik seçenekleri vardır, yapılmayan denetim "kaçırıldı" işaretlenir.
Düşen maddenin kapanma yolu
Uygunsuz işaretlenen madde uygunsuzluk kaydına dönüşür. Kaydın saati risk sınıfından gelir: kritik bulguya 4 saat, yükseğe 24 saat, ortaya 3 gün, düşüğe 1 hafta verilir. Sökülmüş korkuluk gibi alanı kapatan bir bulgu işi durdurur ve kayıt herkesin panosunda görünür.
Durum elle ilerletilemez. Kanıt fotoğrafını uygunsuzluğun sahibi yükler, kapanış kararını yetkili verir; onay çıkmazsa kayıt tekrar açık duruma geçer ve yeniden açılma sayacına yazılır. Kalıp iskelesinde kırılan bir dikme onarım işidir; kayıt Servestra tarafında iş emri olur ve iş emri kapandığında doğrulama sırasına iner.
Kat çıktıkça aynı kenar koruma maddesi yeniden düşer; sistem bunu ilk kez görüyormuş gibi davranmaz, kayda tekrar işareti koyar ve açık analize bağlar. Şantiye şefi böyle bir kaydı tek başına kapatamaz: kritik maddeler, yinelenen bulgular ve doğrulaması reddedilmiş kayıtlar analiz ister. Analizde 5 Neden zinciri, düzeltici ve önleyici faaliyet ve 30 gün sonrasına düşen etkinlik kontrolü bulunur.
Alt yükleniciler ve belgelerin iki tarihi
Şantiyede işi çoğunlukla taşeron yapar; iskeleyi kuran, kazıyı açan ve kalıbı söken ayrı firmalardır. Her birinin karnesinde terminde kapatma 40, ilk seferde doğru 25, kapanış hızı 15 ve belge geçerliliği 20 ağırlık taşır; hangi bileşenin kaç puan getirdiği ekranda tek tek yazar. Veri yoksa bileşen hesaba katılmaz.
Belgelerde iki ayrı tarih tutulur: geçerlilik sonu ve gözden geçirme. Değişen prosedürün eski sürümü arşivde durur ve yeni sürümün okundu onayı ekipten yeniden alınır. Analizde sahalar sıralanır; tekrarlayan problemler, 12 aylık eğilim, termine uyum ve denetçi karşılaştırması ayrı ayrı görülür, rapor PDF çıkar.
Kurulumda ne geliyor
- 4 denetim formu: Saha Güvenliği Denetimi (14 madde, geçme notu %90), Yüksekte Çalışma Denetimi (12 madde, %95), İskele ve Kazı Denetimi (12 madde, %95), Elektrik ve İş Ekipmanı Denetimi (12 madde, %90)
- Toplam 50 madde; 20'si kritik, 11'i fotoğraf zorunlu, ölçüm maddesi yok
- Bölümler: Çevre, KKD, Düzen, Acil, Belge; Koruma, Erişim, Yönetim; İskele, Kazı; Elektrik, Kaldırma, Ekipman
- Şube ve alan bazlı çalışır; formlar başlangıç şablonudur, risk değerlendirmenize göre uyarlanır
Dayanak: 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği, iş ekipmanlarının periyodik kontrolüne ilişkin mevzuat ve kişisel koruyucu donanım mevzuatı. Sayfa bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı olan yürürlükteki mevzuattır.
Sık sorulanlar
Kule vinç ve iş ekipmanı belgelerinin süresi dolmadan haber alabilir miyiz?
Alırsınız. Geçerlilik sonu ile gözden geçirme tarihi ayrı takip edilir. Vinç kontrol belgesi ayrıca formda kritik ve fotoğraf zorunlu bir maddedir; belge geçerliliği taşeron karnesinde 20 ağırlıkla sayılır.
Kat çıktıkça aynı kenar koruma maddesi tekrar tekrar düşüyor, bunu nasıl görürüz?
Aynı alanda daha önce kapanmış bir madde yeniden düşerse kayıt tekrar işaretlenir ve kök neden yazılmadan kapanmaz; 30 gün sonraki etkinlik kontrolü "etkisiz" çıkarsa analize geri döner. Tekrarlayan problemler analiz ekranında ayrıca listelenir.
Yeraltı altyapı hattı işaretlenmemiş çıktı; kaydı kazıyı yapan ekip kendisi kapatabilir mi?
Kapatamaz. Sorumlu düzeltme fotoğrafını yükler; kapanış yetkilinin doğrulamasına bağlıdır. Reddedilirse kayıt geri döner, yeniden açılma sayacı artar. Madde kritik olduğu için termin 4 saattir.
Formları kendi risk değerlendirmemize göre değiştirirsek eski denetimler ne olur?
Olduğu gibi kalır. Her kontrol listesinin sürümü vardır; denetim açıldığı anda o sürüm dondurulur. Eklediğiniz madde ya da değiştirdiğiniz ağırlık sonraki denetimlere işler.